Δασικές Πυρκαγιές και Αναπνευστικό Σύστημα
Η έκθεση σε δασική πυρκαγιά επιφέρει βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες στο αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού. Οι βραχυπρόθεσμες συνέπειες οφείλονται στην άμεση παραγωγή θερμότητας, αιωρούμενων, τοξικών σωματιδίων, μονοξειδίου και διοξειδίου του άνθρακα κατά την καύση, ενώ οι μακροπρόθεσμες οφείλονται στην απουσία του “φίλτρου” των δασών.
Κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών οι βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα οφείλονται σε εισπνοή καπνού, σε θερμικό τραύμα, σε χημική τοξική δράση ή / και σε συνδυασμό τους. Μετά από εισπνοή καπνού το θύμα παρουσιάζει ξηρό βήχα, δακρύρροια και έντονη απόχρεμψη. Εάν δεν απομακρυνθεί, εμφανίζει βρογχόσπασμο, δύσπνοια, βράγχος φωνής και εισπνευστικό συριγμό. Ακολουθεί απώλεια αισθήσεων, κώμα και μη καρδιογενές πνευμονικό οίδημα. Το πνευμονικό οίδημα μπορεί να αποτελεί και όψιμη εκδήλωση, 2-5 μέρες μετά από το συμβάν. Τα θύματα πυρκαγιών συνήθως παρουσιάζουν σύνθετα προβλήματα βλάβης και η εκτίμησή τους πρέπει να είναι άμεση και προσεκτική. Περίπου το 30% των θυμάτων πυρκαγιάς που μεταφέρονται στο νοσοκομείο, παρουσιάζουν επιπλοκές από το αναπνευστικό και συνήθως η πρόγνωση είναι κακή. Σε περίπτωση θανάτου, οπότε και διενεργείται νεκροτομή, οι πνεύμονες είναι οιδηματώδεις με αυξημένο βάρος και υπεραιμικοί, ενώ το τραχειοβρογχικό δένδρο είναι χρωματισμένο από αιθάλη. Σε παθολογοανατομικό επίπεδο διαπιστώνεται βλάβη της κυψελιδοτριχοειδικής μεμβράνης με καταστροφή των επιθηλιακών και ενδοθηλιακών κυττάρων. Αυτό το καλοκαίρι πέθαναν από πυρκαγιά στη χώρα μας περίπου 100 άνθρωποι - ο τελευταίος πριν 3 ημέρες, ο αντιδήμαρχος της Ζαχάρως - με αποτέλεσμα η επιστημονική κοινότητα να εμπλουτίσει τις γνώσεις της με ένα θλιβερό τρόπο…
Τις επόμενες ημέρες και αφού η πυρκαγιά έχει σβήσει, οι κάτοικοι των καμένων περιοχών μπορεί να εμφανίσουν αντίδραση υπεραντιδραστικότητας, με ξηρό, παροξυσμικό βήχα, αίσθημα δύσπνοιας και ρινική καταρροή. Ιδιαίτερα ευάλωτοι πληθυσμοί είναι τα βρέφη και τα παιδιά έως 7 ετών, επειδή το αναπνευστικό τους σύστημα συνεχίζει να αναπτύσσεται και επειδή εισπνέουν περισσότερο αέρα ανά μονάδα μάζας σώματος σε σχέση με τους ενήλικες. Ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα (Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, Βρογχικό Άσθμα κλπ) ή / και καρδιαγγειακά νοσήματα μπορεί να εμφανίσουν επιδείνωση της συνήθους κλινικής τους εικόνας και να χρειατούν αύξηση της φαρμακευτικής αγωγής ή / και νοσηλεία.
Ενδιαφέρον επίσης είναι ότι στις πληγείσες από πυρκαγιές περιοχές, η καύση γεννητριών ή μετασχηματιστών - που ενδεχόμενα περιείχαν κλοφέν - της ΔΕΗ, αυτοκινήτων κ.λπ., αλλά και κάθε είδους πλαστικών, σε χωματερές νόμιμες ή παράνομες, είχε ως αποτέλεσμα την έκλυση στην ατμόσφαιρα ιδιαίτερα καρκινογόνων αερίων, όπως π.χ. διοξινών, εκτός από τη ρύπανση που προκλήθηκε από την ίδια τη φωτιά (κατά τα λεγόμενα του κ. Παπαγιάννη στο Έθνος). Δε γνωρίζουμε λοιπόν πόσο θα αυξηθεί το ποσοστό του καρκίνου του πνεύμονα και των άλλων πνευμονοπαθειών στις περιοχές αυτές τα επόμενα έτη.
Τέλος, μακροπρόθεσμα η απουσία των δασών συμβάλει δραματικά στην αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με όλες τις γνωστές συνέπειες στην υγεία του πληθυσμού. Ήδη, οι τιμές ρύπων που καταγράφησαν σε Πάτρα, Αθήνα κλπ. είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με προηγούμενα έτη την ίδια εποχή.
Είναι νομίζω προφανές ότι ειδική μέριμνα για τον πληθυσμό που επλήγει θα πρέπει να ληφθεί και από το Υγειονομικό Σύστημα…αλλά ακούει κανείς;