Αιγιάλεια

Σφήκες: Κωμωδία του Αριστοφάνη, η τέταρτη χρονολογικά από αυτές που ξέρουμε. Παίχτηκε στα Λήναια του 422 π.Χ. (στον ίδιο διαγωνισμό με τον χαμένο Προαγώνα του.) Έχει για στόχο, τη δικομανία των Αθηναίων και ταυτόχρονα, το δημαγωγό Κλέωνα. Η πλοκή είναι θεατρικότατη - με πολλά τεχνάσματα, που θα διδάξουν τους ποιητές της Νέας Κωμωδίας. Στον παθιασμένο δικαστή Φιλοκλέωνα και στο συνετό γιό του Βδελυκλέωνα, ο Αριστοφάνης εμφανίζει δύο απ’ τους πιο ζωντανούς θεατρικούς του χαρακτήρες, που παρ’ όλο τον κοινωνικό τους συμβολισμό, πατάνε γερά στη γη. Κι ο χορός των Ηλιαστών παρουσιάζεται σαν ένα συναρπαστικό σμάρι από σφήκες, μ’ έτοιμα τα κεντριά τους να τρυπήσουν. Το κορύφωμα της κωμωδίας είναι ένα “θέατρο εν θεάτρω”: η ψευτοδίκη που σκηνοθετεί ο Βδελυκλέων, για να γιατρέψει - μ’ ένα είδος ψυχοθεραπείας - το γέρο του, απ’ τη μανία να δικάζει και να καταδικάζει. Μηνυτής και κατηγορούμενος, είναι δυο σκύλοι - ο άγριος Κηδαθηνεύς κύων (μαγική εικόνα του Κλέωνα) κι ο σαστισμένος Αιξωνεύς κύων, που έκλεψε απ’ τον πρώτο ένα κομμάτι τυρί. Τελικά, ο μπαμπάς εκπαιδεύεται, απ’ το γιο του και -με νόστιμες αυλητρίδες, πιοτό, λιανοτράγουδα και κόρδακες - μεταμορφώνεται σε χρηστό αθηναίο πολίτη, που δε θέλει μήτε ν’ ακούσει για δίκες και γράφει τον Κλέωνα στα παλιά του τα παπούτσια.
~Από το ομώνυμο λήμμα του “Θεατρικού Λεξικού” του Αλέξη Σολωμού. Εκδ.Κέδρος.~

Εδώ σατιρίζεται το δικαστικό σύστημα της αθηναϊκής δημοκρατίας και ειδικότερα της Ηλιαίας, είδος λαϊκού δικαστηρίου. Οι δικαστές που δικάζουν σύμφωνα με τα συμφέροντα και τα πάθη τους απεικονίζονται σα σφήκες, που με το κεντρί τους χτυπούν τον άνθρωπο.

Για οποιαδήποτε ομοιότητα με καθημερινά δικαστικά δρώμενα, δεν ευθύνονται οι σφήκες…